آیین نقد و بررسی کتاب «دهکده خاک بر سر» به قلم فائضه غفار حدادی

به گزارش گروه فرهنگ و هنر مشرق، نشست نقد و بررسی کتاب «دهکده خاک بر سر» با حضور احسان عباسلو، سارا عرفانی و فائضه غفار حدادی (نویسنده کتاب) در فرهنگسرای اندیشه برگزار شد.

در این نشست ابتدا عباسلو، منتقد و پژوهشگر ادبی با تشریح داستان و ناداستان به بررسی انواع سفرنامه پرداخت و گفت: به خاطر عدم وجود تخیل در سفرنامه ها، آن ها را به عنوان سندهای تاریخی مورد بررسی قرار می دهند و باید آنها را با نگاهی دقیق تر مورد پژوهش قرار داد.
وی با اشاره به تفاوت های سفرنامه نویسی در گذشته و امروز افزود: عبارت «نامه» در ترکیب سفر+نامه نشان می دهد که نوشته ما باید مخاطب داشته باشد و یکی از ضروریات سفرنامه نویسی شناخت مخاطب است. سفرنامه ها ابزار خوبی برای انتقال فرهنگ ها هستند و ما از طریق آن ها می توانیم شباهت ها و تفاوت های فرهنگی را بشناسیم.

عباسلو به تشریح ویژگی های سفرنامه پرداخت و ادامه داد: راهنما بودن، نصیحت و پند دادن و ارائه اطلاعات از جمله ویژگی های ضروری برای هر سفرنامه است و این گونه از ادبیات در ایران به عنوان یک «کهن الگو» مطرح بوده و نگاه تحولی به سفر داشته است.

این پژوهشگر و منتقد داستان، سفرنامه مطلوب را واجد پلات، پی رنگ و طرح اولیه دانست و یادآور شد: در فیلم مستند هم بدون این ارکان نمی شود فقط دوربین را روشن کرد و از هر اتفاقی که می افتد، فیلم گرفت. سفرنامه هم که یک نوع مستند است باید جذابیت داشته باشد تا مخاطب را جذب کند.

عباسلو به سفرنامه های مطرحی چون سفرنامه ناصر خسرو، سفرنامه حاج سیاح محلاتی، سیاحتنامه ابراهیم بیگ و سفرنامه برادران امیدوار اشاره کرد و گفت: در نگارش سفرنامه باید صداقت، قالب های مختلف و جذابیت، مورد نظر باشد و مینی مال نویسی می تواند به جذابیت سفرنامه ها کمک کرد. خانم غفار حدادی هم در کتابشان با تفکیک های مینی مالیستی سعی در ایجاد این نوع جذابیت بوده اند که موفق هم شده اند.

در ادامه این نشست، فائضه غفار حدادی درباره اسم کتاب گفت: این اسم به انتخاب ناشر بود و ما در جمع دوستانمان به این نتیجه رسیده بودیم تا از نام «لوزان از زبان یک بی زبان» استفاده کنیم اما در نهایت، نام دهکده خاک بر سر بر روی کتاب نقش بست.

سپس عباسلو با اشاره به این نکته که هیچ گاه نگذارید فرد دیگری و حتی ناشر برای کتاب شما تصمیم بگیرد؛ تاکید کرد: نام انتخاب شده برای کتاب، نام مناسبی است و با توجه به سئوال هایی که در ذهن برمی انگیزد، موجب دیده شدن کتاب می شود.

این پژوهشگر ادبی ادامه داد: برخی از بخش های کتاب را می شد نخواند و این از ضعف های کتاب بود چون نظر و منظر خاصی نداشت.

وی تاکید کرد: بارها و بارها باید کتابمان را قبل از انتشار ویرایش کنیم و بازنویسی کتاب به قوت آن کمک شایانی می کند. متاسفانه به خاطر مسائل مالی، ناشران زیر بار ویراستاری حرفه ای کتاب ها نمی روند اما نویسندگان باید بدانند که این کاری ضروری و حیاتی است. برخی نویسندگان مطرح غربی برای خودشان ویراستار داشته اند و هیچ نوشته شان را بدون نظر کارشناسی در زمینه ویرایش منتشر نمی کرده اند.

احسان عباسلو در ادامه به درج برخی تصاویر مربوط به سفر در کتاب «دهکده خاک بر سر» اشاره کرد و گفت: برخی از بخش های کتاب قالب داستانی دارد که برای خواننده جذاب است. اما این سفرنامه در بخش هایی بسیار زنانه شده که ممکن است مانع فراگیر شدن مخاطبان آن شود.

این نشست با پرسش و پاسخ برخی از حضار ادامه یافت و به پایان رسید.